ตัวอย่างกระบวนการเรียนรู้และการถ่ายทอดองค์ความรู้

ครูภูมิปัญญาไทย ด้านเกษตรกรรม รุ่นที่ 2 สมทรง แสงตะวัน

องค์ความรู้ : ด้านเกษตรกรรม (การพัฒนาพันธุ์ส้มโอขาวใหญ่)

ค้นพบ

1. วิธีการพัฒนาพันธุ์ส้มโอขาวใหญ่ให้มีคุณภาพ เป็นที่ยอมรับของผู้บริโภค
2. การรักษาโรคยางไหลของสวนส้ม
3. การให้แมลงวางไข่บนใบหญ้าแทนการวางไข่บนใบอ่อนของส้มโอ
4. การนำเกลือสมุทร ขี้เถ้า ขี้แดดนาเกลือ กากน้ำตาลจากโรงงานน้ำปลามาเป็นปุ๋ย สำหรับเพิ่มรสชาติให้ส้มโอมีรสหวาน
5. การทำสวนปลอดสารพิษร้อยเปอร์เซ็นต์

พัฒนา

1. การจัดแมลงโดยการให้แมลงแต่ละชนิดควบคุมแลงด้วยกันเอง
2. พัฒนาการทำปุ๋ยหมัก น้ำสกัดชีวภาพเพื่อให้เป็นแทนปุ๋ยเคมี

กระบวนการเรียนรู้

1. การมีพื้นความรู้ทางด้านการเกษตรในภาคปฏิบัติมาจากครอบครัว
2. การได้รับความรู้ภาคทฤษฎีจาการศึกษาในระบบ
3. ความเป็นคนช่างสังเกต
4. การทดลองภาคปฏิบัติ

กระบวนการถ่ายทอด

1. การบรรยาย
2. การนำชมสวน
3. การสาธิต
4. การฝึกปฎิบัติจริง

ศูนย์การเรียนรู้

29/2 หมู่ 3 ตำบลบางพรม อำเภอบางคณที จังหวัดสมุทรสงคราม 75120
โทร.(034) 761-985, (09) 829-7100

ครูภูมิปัญญาไทยด้านศิลปกรรม รุ่นที่ 2 ครูอิ่ม จันทร์ชุม

องค์ความรู้ : ด้านศิลปกรรม (การแกะหนังตะลุง)

ค้นพบ

1. ความรู้ด้านการทำรูปหนัง การลงลายเส้น ลงสี
2. การใช้เครื่องมือแกะรูปหนังตะลุง เช่น มีด ค้อน ตุ๊ดตู่ ฯลฯ
3. การล้างหนัง การฆ่าเชื้อ และการฟอกหนัง
4. การลงน้ำมัน

กระบวนการเรียนรู้

1. ถ่ายทอดโดยการปฏิบัติตาม 3 ขั้นตอน ได้แก่
ขั้นที่ 1 การฝึกวาดรูป วาดตัวหนังตะลุง ใส่กนกลายไทยแล้วแกะออกมาเป็นตัวหนังตะลุง
ขั้นที่ 2 การฝึกการปั้นรูปคน และรูปสัตว์ต่าง ๆ ด้วยดินเหนียว
ขั้นที่ 3 การแกะสลักไม้เป็นรูปต่าง ๆ เช่น กล่องบุหรี่ หมวก ไม้เทา เป็นต้น
2. ถ่ายทอดโดยการบรรยาย เช่น ประวัติความเป็นมาของหนังตะลุง
3. ถ่ายทอดโดยผ่านกระบวนการเครือข่าย ทั้งเครือข่ายในระบบและนอกระบบ และตามอัธยาศัย

ศูนย์การเรียนรู้

329 หมู่ 6 ตำบลท่ามะเดื่อ อำเภอบางแก้ว จังหวัดพัทลุง 93140
โทร. (074) 697-160, (09) 039-4143

ครูภูมิปัญญาไทย ด้านเกษตรกรร รุ่นที่ 2 ครูคำป่วน สุธงษา

องค์ความรู้ : ด้านเกษตรกรรม (ไม้ดอกไม้ประดับ)

กระบวนการเรียนรู้

1. เรียนรู้จากประสบการณ์ชีวิตจริงที่ได้รับทั้งจากของตนเองและชุมชน
2. เรียนรู้จากการปฏิบัติจริงเพื่อหาข้อสรุปในการแก้ไขข้อผิดพลาด
3. เรียนรู้เทคนิคการเพาะปลูกพืชเมืองหนาว และการใช้เทคนิคทางชีวภาพในการเพาะปลูกจากประเทศญี่ปุ่น

กระบวนการถ่ายทอด

1. การจัดแมลงโดยการให้แมลงแต่ละชนิดควบคุมแลงด้วยกันเอง
2. พัฒนาการทำปุ๋ยหมัก น้ำสกัดชีวภาพเพื่อให้เป็นแทนปุ๋ยเคมี

กระบวนการเรียนรู้

1. การมีพื้นความรู้ทางด้านการเกษตรในภาคปฏิบัติมาจากครอบครัว
2. การได้รับความรู้ภาคทฤษฎีจาการศึกษาในระบบ
3. ความเป็นคนช่างสังเกต
4. การทดลองภาคปฏิบัติ

กระบวนการถ่ายทอด

1. การบรรยายในฐานะวิทยากร
2. การสาธิตและการฝึกปฏิบัติจริง
3. การถ่ายทอดความรู้ผ่านสื่อมวลชนสาขาต่าง ๆ

ศูนย์การเรียนรู้

67 หมู่ 2 (สวนน้ำฝน) ตำบลหนองบัว อำเภอภูเรือ จังหวัดเลย 42160
โทร. (042) 899-062, (042) 899-155, (01) 769-2141

ครูภูมิปัญญาไทยด้านแพทย์แผนไทย รุ่นที่ 2 ครูณรงค์ มาคง

องค์ความรู้ : ด้านแพทย์แผนไทย (การคูณธาตุ)

1. มีความรู้เรื่องตำรายาโบราณ
2. มีความรู้เรื่องสรรพคุณสมุนไพร
3. การประยุกต์ใช้สมุนไพรให้เหมาะกับโรค
4. การนำสมุนไพรมาแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ

กระบวนการเรียนรู้

1. เรียนรู้จากการทำงานร่วมกับบิดาซึ่งเป็นแพทย์แผนโบราณ
2. เรียนรู้จากการศึกษาค้นคว้าด้านสาธารณสุขเพิ่มเติมจากแหล่งเรียนรู้ต่าง ๆ
3. เรียนรู้จากการเข้าอบรมเพิ่มเติมความรู้การแพทย์แผนไทยด้านต่าง ๆ
4. เรียนรู้จากการปฏิบัติงาน

กระบวนการถ่ายทอด

1. การบรรยาย
2. การสาธิต
3. การฝึกปฏิบัติ
4. การให้คำปรึกษา
5. การเผยแพร่ความรู้ทางสื่อต่าง ๆ

ศูนย์การเรียนรู้

331/5 หมู่ 4 ซอยเทศบาลดำริ ตำบลปากแคว อำเภอเมือง
จังหวัดสุโขทัย 64000 โทร. (055) 621-378, (09) 703-9860

ครูภูมิปัญญาไทยด้านแพทย์แผนไทย รุ่นที่ 2 ครูเจือ บุญไชยสุริยา

องค์ความรู้ : ด้านแพทย์แผนไทยและการบำบัด

1. ความรู้พื้นฐานในด้านการแพทย์แผนไทย
2. ประวัติและวัฒนธรรมด้านการแพทย์แผนไทย
3. สมุนไพรและสิ่งแวดล้อม
4. การดูแลสุขภาพเบื้องต้นด้วยวิธีการแพทย์แผนไทย
5. การนวดแผนไทย
6. การฝึกปฏิบัติการนวดแผนไทยภาคสนาม

กระบวนการเรียนรู้

1. การศึกษาตำราแพทย์แผนไทยโบราณด้วยตนเอง
2. การเรียนรู้จากประสบการณ์การถ่ายทอดในบทบาทของครูในระบบ
3. การเรียนรู้จากการปฏิบัติ การคิดค้นวัตกรรมใหม่ ๆ

กระบวนการถ่ายทอด

1. ระดับประถมศึกษาและมัธยมศึกษา ถ่ายทอดโดยการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่ผู้เรียนสามารถนำไปใช้ได้ในชีวิตประจำวัน
2. ระดับอุดมศึกษา ถ่ายทอดโดยการบรรยาย มีภาพและสไลด์ประกอบ รวมทั้งแจกเอกสารประกอบ โดยยึดวัตถุประสงค์และเนื้อหาตามหลักวิชา
3. สำหรับสมาชิกชมรม กลุ่มองค์กร ถ่ายทอดโดยการสาธิตเพื่อนำไปสู่การมีอาชีพ

ศูนย์การเรียนรู้

93 หมู่ 6 ตำบลแม่ลาน อำเภอแม่ลาน จังหวัดปัตตานี 94180
โทร.(073) 356-013, (01) 748-7472